Yabancılara Karşı Açılan Davalar

Yabancılara Karşı Türkiye'de Açılacak Davalarda Yerleşim Yeri Konusu

Karı ve kocanın her ikisinin de yabancı ülke vatandaşı olduğu,Antalya Aile Mahkemeleri'nde görülen boşanma davasında,Yerel Mahkeme yetki itirazını kabul etmiş, yabancının yasal ikametgahının yurt dışında bulunması nedeniyle yetkisizlik konusunda yetkili Mahkemeye gönderme kararı değil,nihai hüküm şeklinde yetkisizlik kararı vermiştir.

Diğer bir ifade ile davalının yasal ikametgahının yurt dışında olması ve bu nedenle Türkiye'nin yargı alanı dışında olması nedeniyle yetki konusunda nihai bir karar vermiştir.Yargıtay'a yaptığımız temyiz nedenlerimiz haklı görülerek Yerel Mahkeme'nin kararı bozulmuştur.

Öğretide,bir yabancının Türkiye'de tek başına oturma izni almış olmasının onun Türkiye'de ikametgahı olduğu anlamına gelmeyeceği,oturma izninin yanı sıra aktüel yaşantısının bir başka ifade ile iktisadi,sosyal ve ailevi ilişkilerinin ne oranda,ne ağırlıkta Türkiye'de gerçekleştiğinin de tespitinin gerektiğini savunmaktadır.Olması gereken hukuk açısından öğretinin bu görüşüne katılmamak mümkün değildir.Zira Türkiye'de kimi zaman sadece ikincil mevzuatla yabancıların oturma izni alması şartı getirilebilmektedir.

Örneğin,Avrupa Birliği ülkesi dışında kalan yabancıların Türkiye'de gayrimenkul edinebilmesi için bir dönem bu ülke vatandaşlarının altı aylık ikamet izni almak mecburiyeti getirilmiş idi.Bu şekilde gayrimenkul alan Avrupa Birliği dışındaki ülke vatandaşları ile ilgili yabancı şube müdürlüğü bu yabancıların durumlarını Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü'ne bildiriyorlar,Nüfus ve Vatandaşlık Genel Müdürlüğü ise bu kimseleri yabancılar kütüğüne kaydederek kendilerine bir T.C.kimlik numarası veriyor idi.Öğretinin ortaya koyduğu şekilde Türkiye'de gayrimenkul satın almış ancak hiçbir zaman Türkiye'ye yaşama niyeti ile gelmemiş bir yabancının aktüel yaşantısının Türkiye'de olup olmadığını sorgulamadığınız zaman kendisine Türkiye'de her konuda dava açılabilmesi gibi haksız bir sonuçla karşı karşıya kalınmaktadır.

Hal böyle olmasına karşın, her durumda ikamet izninin yanı sıra aktüel yaşantısının da Türkiye'de bulunup bulunmadığını aramak da hakkaniyete aykırı bazı sonuçlar doğurabilmektedir.Yine gayrimenkul yatırımı yapan bir yabancı üzerinden hareket edersek,gayrimenkul satın alan bu nedenle oturma izni olan ancak Türkiye'ye hiç giriş çıkış yapmayan bir yabancının bina nedeniyle üçüncü kişilere verdiği zarar veya binada çalıştırdığı hizmetlilerin iş hukuku uyarınca alacakları veya satın aldığı gayrimenkulün Kat Mülkiyeti Kanunu'na göre ortaya çıkan uyuşmazlıkları söz konusu olduğunda yabancının aynı zamanda aktüel yaşantısının Türkiye'de olup olmadığını sorgulamak ve buna göre karar vermek yabancı için adeta bir yargı dokunulmazlığı sağlayacaktır.

Yukarıda bahsi geçen yabancı karı koca hakkında yabancı ülke hukuku uygulanarak açtığımız boşanma davasında Mahkemenin nihai yetkisizlik kararını Yargıtay temyiz gerekçelerimiz doğrultusunda adres kayıt sistemi yönetmeliği dikkate alınarak,bir yabancının yasal ikametinin olup olmadığının tespitine göre karar verilmesi yönünde hüküm kurmuştur. Bu itibarla,Yargıtay,dava konusu her ne olursa olsun Türkiye'de, yabancılara karşı açılacak davalarda,yabancının yabancılar kütüğüne kayıtlı olup olmadığına bakmakla yetinmektedir. Aktüel yaşantısının Türkiye'de olup olmadığını tartışma konusu yapmamaktadır. Bu durumu fark eden ve esasen aktüel yaşantısı tamamen Türkiye'de olan bazı yabancıların oturma izinlerine son vermek sureti ile yabancılar kütüğünden kayıtlarını sildirip adeta yargı dokunulmazlığı zırhına kavuşabilecekleri ortadadır.Tüm bu hususlar göz önüne alındığında bize göre dava konusu da dikkate alınarak yeri geldiğinde aktüel yaşantının ağırlığı konusu Mahkemece göz önüne alınması Yargıtay'ın da içtihatını bu yönde geliştirmesi gerekmektedir

Özal Hukuk Bürosu
Copyright © 2015
icon Ataturk Blv., Guneş Sit., B-Blok 17-1,
Konyaalti, Antalya, Turkey.
London:132-134 Lots Road SW10
0RJ Chelsea LONDON
icon Т. +90 242 229 97 21
T. +44 755 168 28 68
F. +90 242 229 97 51
telefon +90 541 229 97 21 (Eng, Tr)
+90 541 551 61 83 (Rus)
+90 532 60118 04 (Ger)